Przygotowania do zimy

Na Ukrainie trwa zima. Rozpoczyna się trzeci zimowy sezon w czasie pełnowymiarowej rosyjskiej wojny trwającej od lutego 2022 roku, tymczasem w ubiegły weekend doszło prawdopodobnie do najbardziej zintensyfikowanych ataków rosyjskich dronów na cele cywilne w całej Ukrainie. Co zwykle robi Krem, kiedy robi się zimno? Wystarczy przyjrzeć się bliżej zimie w 2022 i 2023 roku, aby zdać sobie sprawę, czego można się spodziewać i potraktować to jako ostrzeżenie.

Po ponad 21 miesiącach intensywnych działań wojennych i niszczenia Ukrainy we wszystkich sferach, kremlowska dezinformacja nawet nie próbuje ukrywać, że celem Moskwy jest zniszczenie współczesnego państwa ukraińskiego. Negowana jest państwowość i tożsamość Ukrainy. Putin i jego propagandyści powtarzają, że Rosja nie może akceptować sąsiada, który widzi swoją przyszłość poza jej kontrolą. Kreml postrzega to niemal jak prawo natury – świat musi być zorganizowany w ten sposób. Badania opinii publicznej prowadzone przez jedyny instytut działający poza rządową kontrolą, Centrum Lewady, cały czas pokazują, że około 70% Rosjan (41% + 32%) Rosjan popiera rosyjskie działania wojskowe na Ukrainie.

Ale jak przekonać ludzi poza granicami Rosji? Trzeba użyć brutalnej siły i manipulacji.

Straszenie zimnem, aby wymusić posłuszeństwo

Rosjanom nie udało się złamać ducha Ukrainy w pierwszych zimnych miesiącach inwazji – lutym, marcu i kwietniu 2022 roku – pomimo ciężkich ataków, które opisywaliśmy w tym podsumowaniu pierwszych 100 dni wojny.

W czasie zeszłej zimy, od listopada 2022 roku, Moskwa znowu próbowała „przemówić do odbiorców” w Ukrainie poprzez masowe bombardowania, których celem było niszczenie infrastruktury energetycznej i grzewczej. Próbowano także osłabiać morale Europejczyków, przekonując, że Europa nie przetrwa bez dostaw rosyjskiego gazu. Obie te strategie okazały się nieskuteczne. Ukraina wciąż walczy, a Europa przetrwała. Zobacz naszą analizę „The deep winter freeze that wasn’t” na temat tego, jak chybione okazały się kremlowskie narracje dezinformacyjne dotyczące tematyki energetycznej.

Udawane negocjacje

Perspektywa rozmów pokojowych działa jak magia. Czy dla osób, na których domy sypią się bomby, może być lepsza wiadomość niż ta o trwających negocjacjach pokojowych, które mogą zakończyć ich cierpienia? Jednak Ukraińcy w takich miejscach, jak Bucza, Mariupol, regionach w pobliżu Charkowa i innych miejscach, wiedzą już, co oznacza pokój pod rosyjską okupacją: deportacje i okrucieństwa.

Kreml już kilka razy wcześniej wykorzystywał sztuczkę z udawanymi rozmowami pokojowymi. Analizowaliśmy tę taktykę jeszcze przed wojną, kiedy to w grudniu 2021 r. przedstawiono niemożliwe do zaakceptowania warunki pokojowe, między innymi wzywając NATO do wycofania się do granic sprzed 1997 roku. Po rozpoczęciu pełnowymiarowej inwazji, w czasie rozmów pokojowych na Białorusi w marcu 2022 roku, Moskwa zażądała od Kijowa oddania swojego terytorium i poddania się. Jesienią 2022 roku, po zniszczeniu infrastruktury rolniczej, portów i pól uprawnych, jakiego nie odnotowano we najnowszej historii świata i absurdalnym, tak zwanym formalnym wcieleniu do Federacji Rosyjskiej czterech ukraińskich regionów, Kreml spróbował po raz kolejny, wysuwając żądanie: zaakceptujcie utratę zajętych terytoriów i przerwijcie walki!

Zima 2023: rozmowy pokojowe jak syreni śpiew

Na początku grudnia 2023 roku Kreml nie tylko prowadzi ataki przy użyciu rakiet i dronów, ale też znowu próbuje wzbudzać wątpliwości dotyczące wiarygodności przywódców politycznych w Ukrainie i na Zachodzie. W poprzednich tygodniach opisywaliśmy, jak kampania skierowana przeciwko prezydentowi Zełenskiemu, jego żonie, a także dowódcy ukraińskich sił zbrojnych, generałowi Załużnemu, nabrała nowego tempa.

W tym tygodniu przygotowano kampanię dezinformacyjną o szerokim zasięgu w państwowych rosyjskich mediach i na prokremlowskich platformach (zob. tutaj, tutaj i tutaj) na podstawie zmanipulowanych wypowiedzi Dawida Arachamiji, jednego z liderów partii politycznej Zełenskiego oraz przewodniczącego ukraińskiej delegacji w rozmowach pokojowych w 2022 roku. Wybrano kilka cytatów mających przekonywać, że negocjacje pokojowe na Białorusi w 2022 roku mogły się udać, gdyby nie szkodliwe działania Anglosasów, a zwłaszcza Borisa Johnsona, który był według Kremla głównym podżegaczem do wojny.

Prokremlowski przekaz koncentrował się na tym pierwszym elemencie: można było zawrzeć pokój, gdyby tylko Ukraina zgodziła się pozostać neutralna poza NATO. Zapomniano jednak wspomnieć o drugiej ważnej kwestii wspomnianej przez Arachmiję w wywiadzie dla ukraińskiego kanału 1+1, cytowanym przez Ukraińską Prawdę: Kijów nie wierzył, że Rosja dotrzymałaby takich warunków i nie zaatakowała ponownie.

Odwołując się do wcześniejszych doświadczeń, można stwierdzić, że rosyjskie podejście do negocjacji polega wykorzystywaniu przez Moskwę ustępstw, aby wysuwać coraz to nowe żądania wobec osłabionego przeciwnika.

Jednocześnie Kreml nieustannie próbuje osłabiać międzynarodowe poparcie dla Ukrainy, fałszywie przekonując, że jest to kraj nazistowski, kontrolowany przez zdegenerowanych pedofilów, podzielony przez próby zamachu i z desperacją wysyłający na front dzieci i osoby starsze. Z kolei Polska – ulubiony chłopiec do bicia Moskwy – jest oskarżana o dążenia do odbudowywania swojego imperium.

Innymi słowy, Zachód powinien porzucić Ukrainę i szukać porozumienia z Moskwą. Brzmi to jak syreni śpiew z mitologii greckiej, który miał zwabiać żeglarzy, by zboczyli z kursu i rozbili się o skały.

Inne informacje na naszym dezinformacyjnym radarze w tym tygodniu:

• Zachodnie bomby przyczyniają się do gwałtownego napływu uchodźców na granicy rosyjsko-fińskiej. To część stałej prokremlowskiej kampanii, która ma na celu instrumentalizowanie migracji i wykorzystywanie jej po raz kolejny jako broni hybrydowej przeciwko Unii Europejskiej i Finlandii, najprawdopodobniej w ramach odwetu za przystąpienie Finlandii do NATO oraz w celu podsycania antyzachodnich nastrojów w związku z konfliktem w Gazie. Nie ma związku między wojną w Gazie i sytuacją na rosyjsko-fińskiej granicy, ponieważ większość migrantów, którzy próbują przedostać się do Finlandii pochodzi z Iraku, Syrii, Jemenu i Turcji. Z powodu rosyjskich działań fiński rząd postanowił zamknąć całą wschodnią granicę od 30 listopada do 13 grudnia lub dłużej, jeśli uzna to za stosowne.

• Zachód przygotowuje Gruzję do nowej kolorowej rewolucji. To nieprawda. Kluczowe znaczenie ma czas pojawienia się tej popularnej kremlowskiej narracji głoszącej między innymi, że Zachód i Ukraina zażądały od Gruzji zaangażowania się w wojnę z Rosją. Komisja Europejska zarekomendowała bowiem niedawno przyznanie Gruzji statusu kraju kandydującego do UE. Status ten koliduje ze wspomnianym wcześniej prawem, jakie Moskwa rości sobie do dominowania nad swoimi sąsiadami. Za każdym przejawem ambicji politycznych, które nie są zgodne z wolą Moskwy, Kreml widzi wpływ mrocznych sił Zachodu. Kreml nie może zrozumieć, że mieszkańcy tych krajów mogą mieć własne ambicje geopolityczne, dlatego określa ich mianem rusofobów lub kolorowych rewolucjonistów.

• Zakończymy clickbaitowym newsem: Ukraińskie dzieci są sprzedawane za 150 tys. dolarów na granicy z Polską. To kolejna nieprawdziwa informacja, która służy niszczeniu reputacji ukraińskich przywódców, w tym prezydenta Zełenskiego, i szerzej – całej Ukrainy. Jest równie absurdalna jak tzw. Pizzagate, czyli oskarżanie Hillary Clinton o udział w spisku mającym na celu wykorzystywanie dzieci. Jednak promowanie tej narracji przy pomocy armii trolli i botów AI może spowodować zalanie przestrzeni informacyjnej i odwrócenie uwagi od prawdziwego problemu: prowadzonych przez Rosję z zimną krwią okrutnych ataków na cele cywilne w Ukrainie. Nie dajmy się nabrać! Wystarczy zajrzeć do bazy danych EUvsDisinfo.

Zapraszamy do śledzenia naszych kanałów w mediach społecznościowych od 1 grudnia, gdzie każdego dnia aż do świąt będziemy przypominać główne kremlowskie narracje dezinformacyjne 2023 roku, na przykład na Instagramie.